Những đặc điểm để nhận biết chậu gốm và sứ khác nhau thế nào

Dựa vào loại vật liệu đất sét, nhiệt độ nung, lớp tráng men, độ thẩm thấu nước hoặc độ thấu quang để có thể nhận biết được chậu gốm và sứ khác nhau thế nào. Bên cạnh đó, khả năng chịu nhiệt của sản phẩm hoặc đặc điểm âm thanh khi gõ nhẹ vào cũng giúp phân biệt được 2 loại chất liệu này.

I. Tại sao cần phân biệt chậu gốm và sứ?

Từ trước đến nay, chậu gốm và chậu sứ thường được gọi chung chung là “chậu gốm sứ” hay “đồ gốm sứ”. Vì thế, tên gọi này dần dần làm cho đa số người dùng nhầm tưởng chúng là như nhau.

Trên thực tế, việc lựa chọn nguyên vật liệu cũng như điều kiện để chế tác chậu gốm và sứ có sự khác biệt, dẫn đến vẻ đẹp hình thức bên ngoài, chất lượng sản phẩm, giá thành cũng không giống nhau. Vì thế, khi có nhu cầu mua chậu gốm và sứ thì bạn nên tìm hiểu thêm thông tin để lựa chọn được sản phẩm phù hợp.

II. Thế nào là gốm và sứ?

Giữa các sản phẩm được làm từ gốm và sứ có sự khác nhau về cách lựa chọn nguyên vật liệu dùng để chế tác, nhiệt độ nung đốt cùng với đặc tính của chất liệu.

1. Gốm là gì? Đặc tính của gốm?

Chậu gốm được làm từ hỗn hợp đất sét, nung trong lò với nhiệt độ trong khoảng từ 700°C – 800°C và thường không tráng men (cũng có loại chậu được tráng men kín trong suốt để chống nước). Những sản phẩm được chế tác từ vật liệu gốm có vẻ đẹp mỹ thuật đơn sơ và thô mộc.

Đặc tính của gốm là có độ hút ẩm cao, xốp và dễ vỡ. Tùy vào nguyên vật liệu và kỹ thuật sản xuất mà người thợ có thể tạo ra các loại đồ gốm khác nhau như: Gốm đất nung, gốm sành thô, gốm sành mịn…

2. Sứ là gì? Đặc tính của sứ?

Chậu sứ được làm từ đất sét trắng cao lanh (kaolin), nhiệt độ nung trong lò là khoảng từ 1200°C – 1400°C và thường được tráng men. Những sản phẩm chế tác từ vật liệu sứ thường có bề mặt sáng và bóng hơn so với đồ gốm nhưng nó vẫn thể hiện được phong cách mỹ thuật mộc mạc, độc đáo.

Cao lanh (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp kaolin /kaɔlɛ̃/) là một loại đất sét màu trắng, bở, chịu lửa, với thành phần chủ yếu là khoáng vật kaolinit cùng một số khoáng vật khác như: Illit, montmorillonit, thạch anh… – Wikipedia.

Đặc tính của sứ là có độ thẩm thấu thấp, độ đàn hồi, độ cứng, độ trong, độ trắng sáng và độ vang. Ngoài ra, sứ có tính đề kháng cao với chất hóa học, không dẫn điện, dẫn nhiệt kém và độ trơ cao.

III. Chậu gốm và sứ khác nhau thế nào?

Cả chậu gốm và sứ đều được hoàn thiện từ nguyên liệu vật liệu là đất sét nên sẽ có nhiều điểm tương đồng với nhau. Vì vậy, để nhận biết được chậu gốm và sứ khác nhau thế nào thì bạn có thể dựa vào điều kiện chế tác, đặc tính riêng giữa 2 loại chất liệu này để so sánh.

Những điểm khác nhau giữa chậu gốm và sứ:

Nhiệt độ nung đốt: Chậu gốm thường được nung ở nhiệt độ khoảng 700°C – 800°C. Bề mặt của chậu sứ có tráng một lớp men nên để nó hình thành thì cần nung ở nhiệt độ cao hơn, khoảng 1200°C – 1400°C.
Giữ nhiệt và chịu nhiệt: Do được nung ở nhiệt độ cao hơn nên chậu bằng sứ có khả năng giữ nhiệt và chịu nhiệt tốt hơn so với chậu bằng gốm.
Độ cứng và độ bền: Chậu gốm có kết cấu giòn, nhiệt độ nung thấp nên độ cứng không cao. Chậu sứ thì được nung ở nhiệt độ cao và thời gian lâu nên cứng chắc hơn chậu gốm nhiều.
Độ thấm nước: Chậu sứ không thấm nước, còn chậu gốm chống nước kém. Một số loại chậu gốm nếu đặt ngoài trời hoặc ở nơi ẩm ướt thì sẽ đem tráng men.
Lớp tráng men: Lớp men trên chậu gốm nhẵn, không quá bóng và thường trơn màu. Ngược lại, chậu sứ có men phủ ngoài mịn căng, sáng bóng.

Ngoài ra, những chuyên gia hay người sành sõi về “nghệ thuật gốm sứ” sẽ có những cách thử nghiệm khác mang tính chuyên môn cao, trải nghiệm nhiều để nhận biết những loại sản phẩm này.

IV. Cách để nhận biết chậu gốm và sứ

So sánh những đặc điểm trên đủ để giúp người dùng nhận ra được giữa chậu gốm và sứ khác nhau thế nào. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào nhiệt độ nung hoặc quan sát hình thức bên ngoài bằng mắt thường để phân biệt loại chậu gốm và chậu sứ thì không phải trường hợp nào cũng chính xác.

Để nhận biết chậu gốm và sứ khác nhau thế nào một cách cơ bản, dễ dàng thì trước hết là dựa vào độ thấu quang. Do chất liệu sứ có độ tinh khiết, độ trong của xương tốt hơn nên khi đưa sản phẩm lên ánh sáng sẽ thấy có nhiều ánh sáng xuyên qua hơn.

Cách thứ 2 là dựa vào âm thanh, bạn có thể dùng thanh kim loại hoặc ngón tay gõ nhẹ vào chiếc chậu. Nếu âm thanh phát ra trong, ngân vang thì là chậu sứ, còn nếu âm thanh có tiếng “lụp bụp”, nghe đục mờ thì có thể đó là chậu gốm.

Một cách thử khác nữa để nhận biết chậu gốm và sứ khác nhau thế nào đó là đổ nước lên bề mặt sản phẩm. Nếu là chậu gốm thì nước sẽ được hút từ từ, còn nếu là chậu sứ thì nước hoàn toàn không bị hút.

V. Ứng dụng của chậu gốm và sứ

Trong cuộc sống thường ngày, chậu gốm thường được dùng trồng cây cảnh hoặc làm đồ vật để trang trí trong nhà. Trong khi đó, ngoài tính ứng dụng tương tự như chậu gốm thì chậu sứ còn sở hữu những ưu điểm phù hợp hơn để người ta sử dụng làm chậu rửa mặt, bồn vệ sinh hoặc các loại phụ kiện để phòng tắm.

Đó chính là những đặc điểm và một vài cách cơ bản nhất để có thể nhận biết được chậu gốm và sứ khác nhau thế nào. Arte Fluvio là cửa hàng kinh doanh, cung cấp các loại lavabo gốm sứ nghệ thuật với chất lượng tốt, giá cả cạnh tranh cùng chính sách hậu mãi uy tín.

Sản phẩm phù hợp: